Cách đọc mã số mã vạch trên sản phẩm - phân biệt hàng giả thật

Trong thời đại hàng hóa tràn lan và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ việc biết cách đọc mã số mã vạch trên sản phẩm rất quan trọng. Giúp người tiêu dùng nhận biết hàng thật, hàng giả một cách nhanh chóng và chính xác. Mỗi dãy mã vạch là ký hiệu trên bao bì. Hơn nữa còn là chứng minh thư chứa đầy đủ thông tin về nguồn gốc, doanh nghiệp sản xuất và tính hợp pháp của sản phẩm. Bài viết dưới đây, UCC Việt Nam  sẽ hướng dẫn chi tiết cách đọc, kiểm tra và tra cứu mã vạch theo chuẩn GS1 quốc tế. Giúp bạn trở thành người mua hàng thông minh và an toàn hơn.

Hướng dẫn cách đọc mã số mã vạch

1. Mã số mã vạch trên sản phẩm là gì?

Theo khoản 2, Điều 3, Thông tư 10/2020/TT-BKHCN, mã vạch là phương thức lưu trữ và truyền tải thông tin của mã số, được thể hiện dưới nhiều dạng khác nhau. Cụ thể gồm mã vạch 1D và mã vạch 2D.

1.1. Mã vạch 1D

Là loại mã vạch gồm các vạch đen trắng song song được sắp xếp theo quy tắc mã hóa nhất định, thể hiện thông tin theo chiều ngang.

Các loại mã vạch 1D:

Loại mãĐặc điểmỨng dụng phổ biếnEAN-13Gồm 13 chữ số, dùng cho sản phẩm tiêu dùng quốc tế.Hàng hóa bán lẻ tại siêu thị (Việt Nam, EU, châu Á).EAN-8Phiên bản rút gọn của EAN-13 (8 chữ số).Sản phẩm nhỏ (kẹo, mỹ phẩm mini, bút…).UPC-A12 chữ số, chủ yếu dùng ở Mỹ & Canada.Hàng tiêu dùng Bắc Mỹ.UPC-EDạng rút gọn của UPC-A (8 chữ số).Sản phẩm nhỏ.Code 39Gồm chữ cái (A-Z), số (0-9) và một số ký tự đặc biệt.Công nghiệp, quân đội, quản lý kho.Code 128Mật độ thông tin cao, mã hóa cả chữ và số.Vận chuyển, logistics, tem sản phẩm nội bộ.ITF-14 (Interleaved 2 of 5)Dành cho đơn vị đóng gói lớn, thường nằm trên thùng hàng.Mã thùng carton, xuất nhập kho.

Mã vạch 1D

1.2. Mã vạch 2D

Mã vạch 2D có thể đọc được theo chiều ngang và dọc, chứa được nhiều thông tin hơn (văn bản, URL, hình ảnh, số seri…). Những loại mã vạch 2D:

Loại mãĐặc điểmỨng dụng phổ biếnQR Code (Quick Response)Hình vuông, chứa lượng dữ liệu lớn (văn bản, liên kết web, thông tin sản phẩm…).Quét thanh toán, tra cứu nguồn gốc, quảng cáo.Data MatrixHình vuông nhỏ, kích thước linh hoạt, đọc được khi in trên bề mặt cong hoặc nhỏ.Ngành dược, linh kiện điện tử, sản phẩm y tế.PDF417Dạng thanh và ô vuông xếp tầng, có thể chứa văn bản dài, hình ảnh.Giấy tờ, thẻ căn cước, vé máy bay.Aztec CodeCó hình vuông trung tâm, dễ đọc cả khi bị mờ hoặc méo.Vé điện tử, thẻ lên tàu, giao thông công cộng.

Mã vạch 2D

✍ Xem thêm: Tìm hiểu chi tiết về Mã Số Mã Vạch Là Gì Và Ý Nghĩa Quan Trọng Đối Với Sản Phẩm

1.3. Mã số mã vạch nằm ở đâu trên sản phẩm

• Vị trí chuẩn: Đặt mã vạch ở mặt sau hoặc cạnh dưới bên phải của bao bì.
• Mục tiêu là để máy quét dễ tiếp cận khi sản phẩm đi qua băng chuyền thanh toán.
• Với chai, lon hoặc lọ tròn, nên đặt ở phần thân phẳng, tránh vị trí cong hoặc gấp khúc.
• Với bao bì mềm (bánh, mì, snack…), mã nên in ở mặt sau, cách mép hàn ít nhất vài mm để tránh bị nhăn, gãy hoặc mờ.
• Dạng mã thường dùng: EAN-13 (chuẩn quốc tế) hoặc EAN-8 (cho bao bì nhỏ).

Vị trí mã vạch trên sản phẩm

2. Vì sao nên biết cách đọc mã số mã vạch trên sản phẩm?

Hiểu và biết cách đọc mã số mã vạch trên sản phẩm giúp người tiêu dùng chủ động bảo vệ quyền lợi của mình trên thị trường. Mỗi mã vạch không chỉ là dãy số ngẫu nhiên mà chứa đựng đầy đủ thông tin về xuất xứ, doanh nghiệp sản xuất và tính hợp pháp của sản phẩm.

Khi biết đọc mã vạch, bạn có thể:

• Xác định nguồn gốc xuất xứ hàng hóa. Ví dụ, mã bắt đầu bằng 893 cho biết sản phẩm được đăng ký tại Việt Nam.
• Phân biệt hàng thật và hàng giả thông qua kiểm tra mã số có hợp lệ theo chuẩn GS1 quốc tế hay không.
• Tra cứu thông tin doanh nghiệp và đảm bảo sản phẩm đến từ nhà sản xuất được cấp phép.
• Tăng độ tin cậy khi mua hàng online. Vì bạn có thể đối chiếu thông tin trên bao bì với cơ sở dữ liệu của GS1.

Như vậy, việc hiểu cách đọc mã số mã vạch sẽ giúp người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm chính hãng. Thêm vào đó còn góp phần xây dựng thói quen mua sắm thông minh, minh bạch và an toàn.

3. Các ứng dụng giúp người dùng kiểm tra mã số mã vạch trên sản phẩm hiệu quả

Việc phân biệt hàng thật, hàng giả ngày càng quan trọng trong thời đại số phát triển. Một trong những cách kiểm tra nhanh và hiệu quả nhất là đọc mã số mã vạch trên bao bì sản phẩm. Mã vạch thể hiện thông tin về xuất xứ quốc gia, doanh nghiệp sản xuất. Giúp người tiêu dùng xác minh tính hợp lệ của sản phẩm trong hệ thống quản lý toàn cầu GS1.

Các ứng dụng quét mã số mã vạch trên sản phẩm

3.1. Sử dụng iCheck để kiểm tra mã số mã vạch trên sản phẩm

iCheck là ứng dụng và nền tảng tra cứu mã vạch hàng hóa phổ biến tại Việt Nam, giúp người tiêu dùng kiểm tra thông tin sản phẩm, chống hàng giả và tra cứu nguồn gốc xuất xứ.

Ứng dụng này cho phép người dùng:

• Quét mã vạch (EAN, UPC, QR code) bằng camera điện thoại.
• Xem thông tin sản phẩm: tên, hình ảnh, nhà sản xuất, hạn sử dụng, chứng nhận.
• Kiểm tra tính xác thực: so sánh dữ liệu với cơ sở dữ liệu doanh nghiệp đã đăng ký.
• Báo cáo hàng nghi giả trực tiếp đến iCheck hoặc cơ quan quản lý

Cách sử dụng nhanh:

• Tải ứng dụng iCheck trên App Store hoặc Google Play.
• Mở ứng dụng → chọn “Quét mã vạch”.
• Hướng camera vào mã số mã vạch trên sản phẩm.
• Xem thông tin hiện ra: tên sản phẩm, hình ảnh, nơi sản xuất, xác thực.
• Nếu không có dữ liệu → có thể là hàng chưa đăng ký hoặc hàng giả.

Lưu ý

• Dữ liệu iCheck phụ thuộc vào doanh nghiệp đã khai báo → không phải sản phẩm nào cũng có sẵn.
• Một số hàng nhập khẩu hoặc hàng chưa đăng ký mã GS1 Việt Nam có thể không hiển thị kết quả.
• Kết quả chỉ mang tính tham khảo, không thay thế kết luận pháp lý về hàng giả – hàng thật.

Tải ứng dụng iCheck tại đây:

Link tải cho Android

Link tải cho IOS

3.2. Sử dụng Barcode Việt

Barcode Việt là ứng dụng tra cứu mã vạch hàng hóa của Việt Nam, được phát triển bởi người Việt, nhằm giúp người tiêu dùng:

• Kiểm tra xuất xứ và thông tin sản phẩm qua mã vạch.
• Phát hiện hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc.
• Tạo niềm tin giữa doanh nghiệp và người mua.

Nguồn dữ liệu của Barcode Việt

• Dữ liệu sản phẩm được đồng bộ từ hệ thống GS1 Việt Nam (Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng).
• Ngoài ra, Barcode Việt còn cho phép doanh nghiệp tự cập nhật thông tin và hình ảnh sản phẩm.
• Người dùng có thể đóng góp dữ liệu bằng cách gửi ảnh và thông tin thực tế nếu phát hiện sai lệch.

Cách sử dụng Barcode Việt

• Tải ứng dụng “Barcode Việt” trên App Store hoặc Google Play.
• Mở ứng dụng → chọn “Quét mã vạch”.
• Hướng camera vào mã số mã vạch trên bao bì sản phẩm.
• Ứng dụng sẽ hiển thị thông tin:Tên sản phẩm, Mã số (ví dụ: 893xxxxxxx – mã GS1 Việt Nam), Doanh nghiệp sản xuất, Địa chỉ, mô tả, hình ảnh
• Nếu hiện thông báo “Không tìm thấy thông tin” → Chưa đăng ký với GS1 Việt Nam. Hoặc là hàng không chính hãng / hàng nhập lậu.

Một số lưu ý:

• Không phải tất cả sản phẩm đều có trong cơ sở dữ liệu.
• Kết quả hiển thị chỉ mang tính tham khảo, không phải kết luận pháp lý.
• Doanh nghiệp nên chủ động cập nhật dữ liệu sản phẩm để người tiêu dùng dễ tra cứu hơn.

Tải Barcode Việt tại đây:

Tải cho Android

Tải cho IOS

3.3. Tra cứu mã số mã vạch bằng hệ thống Verified by GS1

Verified by GS1 là công cụ tra cứu chính thức của Tổ chức GS1 quốc tế, giúp kiểm tra tính hợp lệ của mã số mã vạch (GTIN) và xác định doanh nghiệp sở hữu.

Cách tra cứu

1. Truy cập: https://www.gs1.org/services/verified-by-gs1/results
2. Nhập mã số mã vạch (GTIN) vào ô tìm kiếm → Nhấn Search.
3. Hệ thống hiển thị thông tin nếu mã hợp lệ gồm:Tên doanh nghiệp, quốc gia cấp mã, tên hoặc danh mục sản phẩm

Nếu báo “No data found”, có thể do doanh nghiệp chưa công bố thông tin hoặc mã không hợp lệ.

Ưu điểm

• Dữ liệu chuẩn quốc tế từ GS1 Global
• Dễ sử dụng, hỗ trợ nhiều quốc gia
• Giúp xác thực nguồn gốc và tính hợp lệ của sản phẩm

4. Một số lưu ý cho người tiêu dùng khi kiểm tra mã số mã vạch trên sản phẩm

• Không phải sản phẩm không có mã vạch là giả, vì có những sản phẩm thủ công, quà tặng hoặc hàng nhập lẻ chưa được cấp mã.
• Mã vạch không thể hiện chất lượng, mà chỉ là công cụ nhận dạng và truy xuất thông tin.
• Nên kết hợp kiểm tra thêm tem chống giả, chứng nhận chất lượng, và bao bì sản phẩm.
• Luôn quét mã bằng ứng dụng uy tín hoặc website chính thống của GS1 để đảm bảo kết quả chính xác.

5. Tổng kết

Hiểu rõ và biết cách đọc mã số mã vạch trên sản phẩm giúp người tiêu dùng. Nhận biết hàng thật, hàng giả. Kiểm tra nguồn gốc sản phẩm. Bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của chính mình. Hãy tập thói quen quét mã trước khi mua chỉ mất vài giây nhưng giúp bạn tránh được hàng kém chất lượng.