Xứ nẫu – dấu ấn lịch sử và hồn cốt miền trung

Xứ Nẫu – Dấu Ấn Lịch Sử Và Hồn Cốt Miền Trung

"Xứ Nẫu" – hai tiếng thân thương, mộc mạc nhưng đầy sức gợi – từ lâu đã trở thành cách gọi trìu mến của người dân dành cho vùng đất Bình Định và Phú Yên. Đây không chỉ là địa danh, mà còn là cái hồn, là bản sắc riêng biệt kết tinh từ giọng nói đặc trưng, lối sống chân chất và cả chiều sâu văn hóa của một vùng đất miền Trung đầy nắng gió.

Để hiểu được cái tên "xứ Nẫu" bắt nguồn từ đâu, ta cần quay ngược bánh xe thời gian về thế kỷ XVI – giai đoạn đánh dấu cuộc Nam tiến quan trọng trong lịch sử dân tộc. Năm 1558, chúa Nguyễn Hoàng được vua Lê tin tưởng giao nhiệm vụ trấn giữ Thuận Quảng – vùng đất bao gồm Thuận Hóa và Quảng Nam ngày nay. Từ mảnh đất ấy, chúa Nguyễn bắt đầu mở rộng cương vực về phương Nam, khai phá những vùng đất hoang vu nhưng đầy tiềm năng.

Đến năm 1578, Nguyễn Hoàng cử Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh – một võ tướng có tài và tâm huyết – lãnh đạo một đoàn lưu dân vào khai khẩn vùng đất từ đèo Cù Mông đến đèo Cả, chính là nơi đặt nền móng cho tỉnh Phú Yên hiện nay. Những lưu dân nghèo gốc Thanh – Nghệ – Tĩnh đã theo chân Lương Văn Chánh vào lập làng, dựng ấp, khai sơn phá thạch, tạo nên một cộng đồng cư dân mới mang đậm tinh thần kiên cường, chịu thương chịu khó của người miền Trung.

Từ đó, vùng đất này dần hình thành một phong cách sống, một giọng nói, một cách ứng xử rất riêng – mà người dân trong vùng thân mật gọi là “Nẫu”. Từ "Nẫu" trong tiếng địa phương có thể hiểu là cách người dân gọi thân xưng “ta” hay “mình”, mang sắc thái gần gũi, dung dị. Theo thời gian, từ này vượt ra khỏi phạm vi xưng hô cá nhân để trở thành biểu tượng cho cả một vùng văn hóa – "xứ Nẫu".

Ngày nay, khi nhắc đến xứ Nẫu, người ta không chỉ nhớ đến những bãi biển xanh ngát, những võ sư Bình Định với môn quyền truyền thống, hay những món ăn dân dã đậm đà hương vị biển – mà còn cảm nhận được một vùng đất thấm đẫm tinh thần nghĩa tình, chất phác, gắn bó như thịt với lịch sử mở cõi của dân tộc.

Xem Thêm  Vì Sao Bình Định – Phú Yên Được Gọi Là ” Xứ Nẫu “